Badania psychotechniczne, potocznie nazywane „psychotestami”, są obowiązkowym elementem weryfikacji predyspozycji psychicznych u osób wykonujących określone zawody lub czynności wymagające szczególnej koncentracji, odporności na stres oraz odpowiedzialności za bezpieczeństwo swoje i innych. Ich celem jest ocena sprawności psychomotorycznej, zdolności poznawczych oraz stabilności emocjonalnej.
Kierowcy zawodowi i osoby wykonujące transport drogowy
Najszerszą grupą objętą obowiązkiem badań psychotechnicznych są kierowcy zawodowi. Dotyczy to osób posiadających prawo jazdy kategorii C, C+E, D oraz D+E, a także kierowców wykonujących przewozy osób lub rzeczy w ramach działalności gospodarczej. Psychotesty muszą przejść również kierowcy taxi, kierowcy autobusów oraz osoby prowadzące pojazdy uprzywilejowane. Badania te pozwalają ocenić m.in. refleks, koordynację wzrokowo-ruchową oraz umiejętność podejmowania szybkich decyzji w trudnych warunkach drogowych.
Operatorzy maszyn i urządzeń technicznych
Badania psychotechniczne są obowiązkowe także dla operatorów maszyn takich jak wózki widłowe, suwnice, żurawie, podesty ruchome czy koparki. Praca z ciężkim sprzętem wiąże się z dużym ryzykiem wypadków, dlatego tak istotne jest sprawdzenie zdolności koncentracji, podzielności uwagi oraz odporności na monotonię. W wielu przypadkach psychotesty są wymagane zarówno na etapie zatrudnienia, jak i okresowo w trakcie pracy.
Pracownicy ochrony i służb mundurowych
Badania psychotechniczne są również niezbędne dla pracowników ochrony, zwłaszcza tych posiadających pozwolenie na broń. Badania te sprawdzają m.in. poziom kontroli emocji, skłonność do zachowań impulsywnych oraz zdolność funkcjonowania w sytuacjach stresowych. Obowiązek badań psychotechnicznych dotyczy także funkcjonariuszy policji, straży miejskiej, straży granicznej oraz innych służb mundurowych. W tym przypadku poza typowymi testami, pojawiają się również kwestionariusze psychologiczne, które mają za zadanie ocenić postawy, zachowania i osobowość danego kandydata do pracy. Niestety, w zdecydowanej większości przypadków, szczegółowe testy przeprowadzane są tylko przy badaniach wstępnych, a nie także przy okresowych.
Inne zawody wymagające badań psychotechnicznych
W praktyce testy psychologiczne są wymagane również u instruktorów nauki jazdy, egzaminatorów, motorniczych, maszynistów kolejowych czy pilotów dronów wykonujących loty komercyjne. Coraz częściej badania te pojawiają się także jako element profilaktyki w firmach, które dbają o bezpieczeństwo pracy na wysokim poziomie. Dobrze wiedzieć o tym, że badania psychotechniczne wykonywane są również u pracowników, którzy poruszają się samochodem służbowym kategorii B, w ramach wykonywanych obowiązków zawodowych. Takie osoby muszą przejść zwykle tylko tzw. ciemnię, chociaż zdarza się, że konieczne jest również wykonanie innych testów, na przykład Piórkowskiego lub Poppelreutera, które mają szczególne znaczenie w odniesieniu do koordynacji ruchowej oraz koncentracji uwagi.
Dlaczego badania psychotechniczne są tak ważne?
Badania psychotechniczne nie są formalnością. Ich głównym zadaniem jest zapobieganie wypadkom, ochrona zdrowia i życia oraz minimalizowanie ryzyka błędów wynikających z przemęczenia, stresu lub braku odpowiednich predyspozycji psychicznych. Dla pracownika są one również potwierdzeniem zdolności do wykonywania zawodu, a dla pracodawcy – ważnym elementem odpowiedzialnego zarządzania bezpieczeństwem. Dowiedz się więcej ze strony: https://medycynapracy24.pl/badania-psychotechniczne/
